سیگارهای الکترونیکی مضرات بالقوه مختلفی برای بدن دارند، از جمله اثرات نامطلوب بر سلامت قلبی عروقی، تنفسی، پوست و دهان.
مواد تشکیل دهنده اصلی سیگارهای الکترونیکی
نیکوتین (نیکوتین)
نیکوتین که با نام نیکوتین نیز شناخته می شود، یکی از مواد اصلی در سیگارهای الکترونیکی است. نیکوتین یک ترکیب آلی است که به طور طبیعی در گیاهان تنباکو یافت می شود. در سیگارهای الکترونیکی، نیکوتین معمولاً به شکل مایع وجود دارد و برای تولید یک آئروسل قابل استنشاق حرارت داده می شود. محتوای نیکوتین در بین مارک ها و مدل های مختلف سیگارهای الکترونیکی متفاوت است و به طور کلی بر حسب میلی گرم اندازه گیری می شود. از آنجایی که نیکوتین اعتیادآور است، اثرات مختلفی بر روی بدن انسان دارد، از جمله تحریک سیستم عصبی و افزایش ضربان قلب و فشار خون.
پایه مایع (PG/VG)
پایه مایع عمدتاً از پروپیلن گلیکول (PG) و گلیسیرین گیاهی (VG) تشکیل شده است. پروپیلن گلیکول یک ترکیب آلی بی رنگ و بی بو است که معمولاً به عنوان افزودنی غذایی و ماده دارویی استفاده می شود. گلیسیرین گیاهی مایعی شفاف، بی رنگ و بی بو با خاصیت مرطوب کنندگی است. در سیگارهای الکترونیکی، این دو اغلب به عنوان رقیق کننده و رسانه برای ترکیب بهتر نیکوتین و طعم دهنده ها با یکدیگر استفاده می شوند. پروپیلن گلیکول اغلب برای ایجاد حس "گلو" استفاده می شود، در حالی که گلیسیرین گیاهی بیشتر برای ایجاد مقادیر زیادی بخار استفاده می شود.
عطر
طعم دهنده ها مواد تشکیل دهنده مایعات سیگار الکترونیکی هستند که برای طعم دادن و جذب مصرف کنندگان استفاده می شوند. این طعم ها ممکن است از مواد طبیعی یا مصنوعی مشتق شوند و شامل طعم هایی مانند انواع میوه ها، آب نبات ها، قهوه و حتی تنباکو باشند. با این حال، برخی از عطرها (مانند دارچین، نعناع فلفلی و غیره) سؤالاتی را در مورد ایمنی آنها ایجاد کرده اند زیرا ممکن است در دمای بالا مواد سمی یا مضر تولید کنند. بنابراین، استفاده از کدام عطرها و اثرات احتمالی آنها بر سلامتی به موضوع مهمی تبدیل می شود.
سیگارهای الکترونیکی و سیستم تنفسی
ریه ها را تحت تاثیر قرار می دهد
استفاده از سیگار الکترونیکی اثرات متعددی بر روی ریه ها دارد. نیکوتین و سایر مواد شیمیایی از طریق آئروسل ها وارد ریه ها می شوند و ممکن است باعث التهاب و انقباض راه هوایی شوند. افرادی که برای مدت طولانی از سیگارهای الکترونیکی استفاده می کنند ممکن است علائمی مانند سرفه مداوم، گلودرد یا تنگی نفس را تجربه کنند. مطالعات استفاده از سیگار الکترونیکی را با بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) و سایر مشکلات تنفسی مرتبط دانسته اند.
بر دستگاه تنفسی تأثیر می گذارد
اجزای شیمیایی موجود در آئروسل سیگار الکترونیکی نه تنها بر ریه ها تأثیر می گذارد، بلکه بر کل دستگاه تنفسی نیز تأثیر می گذارد. این مواد شیمیایی ممکن است راه های هوایی را تحریک کرده و باعث انقباض و التهاب راه هوایی شود. افرادی که به مدت طولانی یا در دوزهای بالا از سیگارهای الکترونیکی استفاده می کنند ممکن است علائمی مشابه علائم آسم یا سایر بیماری های تنفسی داشته باشند. افراد مبتلا به آسم که از سیگارهای الکترونیکی استفاده می کنند ممکن است بدتر شدن علائم از جمله حملات آسم مکرر را تجربه کنند.
سیگارهای الکترونیکی و سیستم قلبی عروقی
فشار خون و ضربان قلب
نیکوتین، جزء اصلی سیگارهای الکترونیکی، یک محرک شناخته شده است که می تواند بر سیستم قلبی عروقی تأثیر بگذارد. پس از استنشاق نیکوتین، افراد اغلب ضربان قلب سریع و افزایش فشار خون را تجربه می کنند. اگر این وضعیت برای مدت طولانی ادامه یابد، ممکن است خطر بیماری قلبی و سکته را افزایش دهد. افرادی که برای مدت طولانی از سیگارهای الکترونیکی استفاده می کنند باید همیشه به میزان ضربان قلب و فشار خون خود توجه کنند تا از مشکلات احتمالی سلامتی جلوگیری کنند.
سلامت عروق خونی
مواد شیمیایی موجود در سیگارهای الکترونیکی ممکن است به دیواره رگ های خونی آسیب برساند و باعث سفت شدن آنها شود. رگهای خونی سفت، انبساط و انقباض آنها را دشوار میکند، که میتواند جریان خون را مختل کرده و فشار بر قلب را افزایش دهد. علاوه بر این، برخی از مواد موجود در سیگارهای الکترونیکی ممکن است باعث تجمع پلاکت ها و افزایش خطر ترومبوز شوند. لخته های خون جریان خون را مسدود می کنند و ممکن است باعث حمله قلبی یا سکته شوند.
سیگارهای الکترونیکی و سیستم عصبی
تاثیر کوتاه مدت
نیکوتین ماده اصلی فعال در سیگارهای الکترونیکی است و تأثیر مستقیمی بر سیستم عصبی دارد. در کوتاه مدت، نیکوتین باعث آزاد شدن انتقال دهنده های عصبی، به ویژه دوپامین می شود، که یک انتقال دهنده عصبی مرتبط با مکانیسم های لذت و پاداش است. چنین مکانیسمی توضیح می دهد که چرا نیکوتین باعث وابستگی می شود. در عین حال، نیکوتین همچنین ممکن است عوارض جانبی مانند اضطراب، تحریک پذیری و بی خوابی ایجاد کند.
اثرات بلند مدت
استفاده طولانی مدت از سیگارهای الکترونیکی، به ویژه سیگارهای حاوی غلظت بالایی از نیکوتین، ممکن است باعث تغییرات پایدار در سیستم عصبی شود. این تغییرات ممکن است شامل اختلال در تعادل انتقال دهنده های عصبی، کاهش عملکرد شناختی و نوسانات خلقی باشد. علاوه بر این، سایر مواد شیمیایی موجود در سیگارهای الکترونیکی مانند فرمالدئید و پروپیلن گلیکول نیز ممکن است باعث آسیب طولانی مدت به سیستم عصبی شوند. به خصوص برای نوجوانان، استفاده از سیگار الکترونیکی در دوره بحرانی رشد مغز ممکن است اثرات نامطلوبی بر رشد شناختی و عاطفی آنها داشته باشد.
سیگارهای الکترونیکی و سیستم تولید مثل
تاثیر بر مردان
سیگارهای الکترونیکی حاوی نیکوتین و سایر مواد شیمیایی هستند که ممکن است اثرات نامطلوبی بر دستگاه تناسلی مردان داشته باشند. نیکوتین ممکن است جریان خون در اندام تناسلی را کاهش دهد و باعث اختلال نعوظ شود. علاوه بر این، سایر مواد شیمیایی موجود در سیگارهای الکترونیکی ممکن است بر کیفیت و کمیت اسپرم تأثیر بگذارد و باروری را کاهش دهد. برخی از مطالعات اولیه حتی نشان داده اند که سیگارهای الکترونیکی ممکن است با تغییرات در سطح هورمون مردانه مرتبط باشد، اگرچه شواهد علمی برای این موضوع هنوز قوی نیست.
تاثیر بر زنان
سیگارهای الکترونیکی ممکن است بر سیستم تولید مثل زنان نیز تأثیر بگذارد. نیکوتین موجود در سیگارهای الکترونیکی ممکن است بر چرخه قاعدگی زنان تأثیر بگذارد و باعث چرخه های نامنظم یا قاعدگی نامنظم شود. زنانی که به مدت طولانی از سیگارهای الکترونیکی استفاده می کنند ممکن است با خطر ناباروری بیشتری روبرو شوند. برای زنان باردار، استفاده از سیگار الکترونیکی ممکن است خطر سقط جنین و زایمان زودرس را افزایش دهد و همچنین ممکن است بر رشد جنین تأثیر بگذارد. نیکوتین و سایر مواد شیمیایی موجود در سیگارهای الکترونیکی، مخصوص هورمون های تولید مثلی، ممکن است در تعادل هورمونی در بدن اختلال ایجاد کنند.
سیگار الکترونیکی و پوست
پوست خشک
پروپیلن گلیکول و گلیسیرین گیاهی موجود در دود سیگار الکترونیکی معمولاً مرطوبکنندهها هستند، اما ممکن است هنگام استنشاق باعث خشکی پوست شوند. به خصوص اگر به طور مکرر از سیگارهای الکترونیکی استفاده می کنید، ممکن است متوجه شوید که پوست شما به تدریج رطوبت خود را از دست می دهد و خشک می شود و خاصیت ارتجاعی آن کمتر می شود. برخی از کاربران حتی التهاب یا بثورات خفیف روی پوست خود را گزارش کرده اند.
واکنش آلرژیک
برخی از مواد موجود در مایعات سیگار الکترونیکی، مانند طعمها و رنگهای خاص، ممکن است باعث ایجاد واکنشهای آلرژیک شوند. این واکنش ها معمولاً به صورت قرمزی، تورم، خارش یا بثورات روی پوست ظاهر می شوند. در موارد شدیدتر، مشکل در تنفس یا تورم گلو ممکن است رخ دهد، علائمی که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند. توجه به این نکته ضروری است که مصرف کنندگان سیگار الکترونیکی ممکن است متوجه نشوند که این علائم ناشی از سیگارهای الکترونیکی است و بنابراین ممکن است درمان را به تاخیر بیندازند.
سیگار الکترونیکی و بهداشت دهان و دندان
دندان ها را تحت تاثیر قرار می دهد
اگرچه سیگارهای الکترونیکی حاوی قیر موجود در تنباکوی سنتی نیستند، نیکوتین و سایر اجزای شیمیایی موجود در سیگارهای الکترونیکی هنوز هم اثرات نامطلوبی بر دندان ها دارند. نیکوتین می تواند باعث شود که محیط در دهان نسبت به پلاک و تارتار حساس تر شود و در نتیجه خطر پوسیدگی دندان را افزایش دهد. افرادی که برای مدت طولانی از سیگارهای الکترونیکی استفاده می کنند ممکن است متوجه شوند که دندان هایشان تغییر رنگ داده، زردتر می شود یا لکه هایی ایجاد می شود.
لثه ها را تحت تاثیر قرار می دهد
نیکوتین موجود در سیگارهای الکترونیکی همچنین جریان خون در دهان را کاهش می دهد که می تواند بر سلامت لثه تأثیر بگذارد. بدون خون کافی، لثه ها ممکن است مستعد عفونت شوند و منجر به التهاب لثه یا به طور جدی تر، پریودنتیت شوند. برای افرادی که به مدت طولانی از سیگارهای الکترونیکی استفاده می کنند، مشکلات لثه ممکن است شدیدتر شود و حتی ممکن است منجر به لق شدن دندان ها شود.